De OR wikt en weegt alle argumenten en feiten en komt autonoom tot een advies. Een specialist of jurist nodig? Geen probleem, inhuren die mensen en de rekening gaat naar de directie. Als er daarbij goed contact is met de achterban, en in de coulissen staat een journalist klaar, kun je als OR heel wat voor elkaar boksen. Als de directie toch het doorwrochte advies van de OR naast zich neerlegt, kan de OR naar de rechter.
Nu zijn er OR’en die dit bij voorbaat een te grote stap vinden. Je bestuurder voor de rechter slepen, dat doe je niet. Bovendien, als de bestuurder slim genoeg is om de procedure netjes te volgen, maak je daar als OR toch geen schijn van kans.
Deze OR’en maken een grote fout. Een bestuurder weet dat snel genoeg, hij zal zijn OR ook graag in die richting manipuleren, dat ‘zijn’ OR nooit naar de rechter zal stappen. Dan heb je als OR veel van je macht verloren. Die stok achter de deur is van wezenlijk belang om je invloed als OR te kunnen uitoefenen.
Recent onderzoek van Irene Weijers van het SBI (zie Zeggenschap, maart 2011) wees uit dat de Ondernemingskamer wel degelijk ook kijkt naar de argumentatie en de feiten, en niet alleen maar toetst of de procedure netjes is gevolgd.
Natuurlijk is het beter dat bestuurder en OR er op eigen kracht uitkomen. Dat ze goed met elkaar onderhandelen en compromissen sluiten. Een sterke OR laat echter geen enkel middel ongebruikt om de belangen van de achterban te verdedigen. Ook het voortbestaan van de onderneming kan door slecht management op het spel staan. Een keertje flink rammelen aan de poort van de Ondernemingskamer kan de gelijkwaardige relatie tussen OR en bestuurder dan weer goed op de kaart zetten.
Jos Everaers
