Uiteraard lees ik alles wat los en vast zit over asbest en beroepsziekten – voor wie mij kent, zal dat geen verrassing zijn – maar ook het bredere arbeidsrecht kan mij bekoren.
Soms kom ik een boek tegen waarvan ik denk: dit is goed leesbaar en biedt werkelijk nuttige inzichten, dit zouden andere mensen ook moeten lezen. Zo eentje heb ik nu bij de hand: Stop het zwijgen, geschreven door Karin Bosman en Frank Peters. Het boek biedt adviezen voor het voorkomen en aanpakken van grensoverschrijdend gedrag in organisaties, dus ook op de werkplek. Er zitten ontelbare aha-momenten in.
Meestal ligt het probleem bij de werkgever
Wanneer dit soort problemen op mijn bureau belanden, is het typisch al te laat om de situatie te herstellen. Het gaat dan eigenlijk alleen nog over schadevergoeding. "Ik word al jaren gepest door mijn collega's", stelt de werknemer, "Ik kan er niet meer tegen." "Dit is onze bedrijfscultuur, zo gaan we hier met elkaar om. Je moet tegen een geintje kunnen, hoor. Doe niet zo flauw", zegt de werkgever. Het leed kan echter groot en intens zijn.
Verreweg de meeste keren ligt het probleem bij de werkgever, die het grensoverschrijdende gedrag negeert (en daardoor eigenlijk aanmoedigt), bagatelliseert of de schuld bij het slachtoffer neerlegt. "Zolang jij niet klaagt, kunnen wij niets doen." Dat is natuurlijk flauwekul. Want net zoals jij, beste lezer, het voor het zeggen hebt over wat er bij jou thuis gebeurt en weet wat daar speelt, zo heeft de werkgever het voor het zeggen op zijn werkplek. Hij hoort ook te weten wat zich daar afspeelt, dat is een stukje van zijn zorgplicht als werkgever.
Grensoverschrijdend gedrag kost ons geld
Dikwijls wordt grensoverschrijdend gedrag gezien als een incident: een vorm van bagatelliseren op zichzelf. Maar meestal is het trendmatig gedrag – en dus voorzienbaar. Circa 1,3 miljoen werknemers hebben hier jaarlijks mee te maken en het kost de maatschappij ruim 3 miljard(!) euro aan (ziekte)kosten per jaar. Met andere woorden: ongewenst gedrag gaat ons allemaal aan.
"Ze doen er toch niets aan." Vaak wordt deze trieste zin ingeluid door een gebrek aan proactief beleid, dan wel door een gebrek aan zichtbaar, voelbaar herstel van de sociale veiligheid op de werkplek. Doormodderen, in feite, en de werknemer in de steek laten. In dit boek kun je vele pragmatische en inzichtelijke adviezen vinden die de werkplek wél voor iedereen fijner en veiliger maken, vrij van ongewenst gedrag. Daarom doe ik iets zeldzaams: ik beveel dit boek bij je aan als verplichte kost.
