Hemelbestormend, revolutionair en ook heel praktisch, vooral als het gaat om de manier waarop de OR invloed kan hebben dan wel krijgen. Bij een select gezelschap toetste ik mijn theorie af en toe. Grote bijval elke keer: ‘Klopt als een bus’, ‘Ga er mee verder!’
Het werd tijd om mijn theorie ook voor een breder publiek tentoon te stellen, zeker omdat ik opeens veel bezig ben met verkiezingen, want daar heeft het natuurlijk mee te maken. Een artikel schijnt gebruikelijk te zijn in de wetenschappelijke wereld, om te laten zien hoe slim je bent én om kritiek uit te lokken om de theorie verder te ontwikkelen.
Ik begon te schrijven, maar voor ik goed en wel op weg was, begon ik al te schrappen. Lastig hoor, om meer te schrappen dan je hebt geschreven, dat raakt wel heel erg je eigen schrijfwaarde. Zou de theorie dan toch geen hout snijden, een luchtkasteel of luchtballon zijn, die doorgeprikt werd voordat de lucht erin kwam?
Oordeel zelf, ik wil jullie de bouwstenen toch niet onthouden, misschien kunnen we er samen nog wat van maken.
De werkwijze van de or wordt bepaald door de mensen die er deel van uit maken. De werkwijze van mensen past bij het werk dat ze doen. Het werk dat or-leden doen, als ze niet met medezeggenschap bezig zijn, is onder te verdelen in denken, controleren, uitvoeren en beslissen; dit zit ook gebakken in de functiestructuur van het bedrijf. De werkwijze van de or wordt daardoor bepaald door de sector waarin wordt gewerkt.
Een or die met name bestaat uit controleurs zal nimmer waarlijk proactief zijn, maar wel heel goed in het zorgen dat de medewerkers krijgen waar ze recht op hebben. Een or die met name bestaat uit beleidsmedewerkers zal snel meegaan in het ontwikkelen van plannen voor de organisatie, maar regelmatig falen in de praktische uitvoering. Een or die met name bestaat uit beslissers zal regelmatig in de clinch liggen met de bestuurder, omdat ze vooral met elkaars beslissingen bezig zijn.
Lijkt me nu mooi om, op basis hiervan, juist de zwarte schapen, de net-niet-in-de-organisatie-passenden, de buitenbeentjes uit te nodigen om zich verkiesbaar te stellen voor de or. Zo wordt de werkwijze van de medezeggenschap iets minder voorspelbaar. Of is dit niet nodig en bepalen andere zaken sterker de werkwijze (en effectiviteit?) van de medezeggenschap?
